Wat als je rouwt zonder dat er iemand is overleden? Wat als je telkens opnieuw wordt herinnerd aan wat niet (meer) lukt, aan dromen die stil zijn gevallen? In deze blog neem ik je mee in het begrip levend verlies: de voortdurende, terugkerende rouw om dat wat blijvend veranderd is. En hoe erkenning, woorden en kleine stappen ruimte kunnen geven.

Wat is levend verlies?

Levend verlies is een vorm van chronische rouw zonder slotakkoord. Niet één moment van afscheid, maar een reeks van kleine botsingen: wat je lichaam niet meer kan, een beperking bij jezelf of bij iemand van wie je houdt, een droom die niet verder groeide. Je rouwt om wat niet geworden is. Verwachtingen, plannen, toekomstbeelden zijn verschoven of afgesnoeid. Dit betekent niet dat je te lang in je verdriet blijft hangen. Het is een reactie op een telkens opnieuw voelbare werkelijkheid.

In plaats van één grote golf zijn het vaak kleine prikkels door de dag heen: dat trapje dat vandaag zwaarder is, de sportactiviteit die je moet afzeggen, het kind dat een vraag stelt die je raakt, een agenda die je weer moet leegstrepen. Elke kleine confrontatie trekt zachtjes aan een draad, waardoor die op spanning komt te staan. Je voelt aan het eind van de dag die spanning, vermoeidheid of onrust. Dit is geen aanstellerij. Dit is een normaal antwoord van een systeem dat de hele dag heeft moeten bijstellen.

Mijn eigen littekens als leermeester

Elf jaar geleden bleek ik borstkanker te hebben met uitzaaiingen in mijn lymfeklieren. Daarna bleven pijn en littekens achter. Uiterlijk zie je vaak niets meer. Van binnen is het anders. Het raakte me toen ik merkte dat mijn lichaam grenzen aangaf die ik niet wilde. Als ik tóch door de pijn heen bewoog, betaalde ik ’s avonds of ’s nachts de prijs. Pas toen ik hardop durfde uit te spreken dat het niet ging kwam er ruimte. Niet ineens een magische acceptatie, maar wel een verschuiving. Ik leerde mezelf de vraag te stellen: wat kan vandaag wél? Het legde een basis om anders naar mezelf te kijken en wat liever voor mezelf te worden.

Het onzichtbare kost energie

Uitspraken als: “Je ziet er goed uit” of “Gelukkig is het voorbij, toch?” kunnen onbedoeld isoleren. Niemand voelt hoe jouw lijf energie verliest door een simpele taak. Niemand hoort de innerlijke dialoog over prioriteiten. Levend verlies vraagt erkenning van die verborgen kosten. Door te delen wat je voelt, beleeft en mist, ontstaat ademruimte. Het is een eerste stap richting leven mét wat blijft.

Van focus op verlies naar focus op betekenis

Het doel is niet om verdriet weg te poetsen. Verdriet mag een stoel houden aan jouw tafel. Uiteindelijk helpt het om in jouw tempo te schuiven van uitsluitend kijken naar wat niet kan, naar vragen als:

• Welke activiteiten voeden energie in plaats van leeg te trekken?
• Welke woorden leg ik aan anderen uit zonder mezelf te verdedigen?
• Waar heb ik wél invloed?

Dit zijn geen snelle tips, maar herhaalbare keuzes die draagkracht opbouwen.

Soms kom je met eigen aanpassingen een eind. Soms blijft het vastlopen: terugkerend verdriet, schuldgevoel over begrenzen, lichamelijke klachten zonder duidelijke medische verklaring. Dan kan externe begeleiding helpen.

Je hoeft deze weg niet alleen te lopen. In mijn begeleiding rondom levend verlies is er ruimte voor:

• Erkenning van de rouw die niet afsluit
• Woorden geven aan wat je anders indrukt
• Onderzoeken welke patronen je uitputten
• Leren begrenzen zonder schuldgevoel

We zoeken kaders (ritme, rust, realistische planning en rituelen) die ankerpunten worden. Niet om alles op te lossen, maar om ruimte te maken voor leven in plaats van alleen maar overleven.

Geloof en hoop

Voor mij werkt geloof niet als snelle oplossing, maar als bron van troost en kracht. Hoop betekent niet dat klachten verdwijnen. Het betekent dat er lichtpuntjes mogen blijven bestaan op dagen dat het zwaar is. Dat je gedragen wordt wanneer je zelf weinig draagkracht voelt. Hoop in Zicht, ook als het zicht soms troebel is.

Misschien herken je jezelf, of iemand in je omgeving. Sta dan vandaag heel even stil: welk stukje van jouw levend verlies vraagt om erkenning? Welke zin zou je hardop kunnen uitspreken? Wat heeft jouw lichaam vandaag nodig, zodat jij niet over een grens stapt? Pauzeren is niet opgeven. Het is een volwassen vorm van zorg voor wat kwetsbaar is.

Zoek je handvatten om met levend verlies om te gaan en ben je benieuwd wat ik voor jou kan betekenen? Voel je vrij om contact op te nemen.