De klas van onze jongste dochter maakte een hartverscheurend verlies mee: één van hun klasgenootjes overleed plotseling. In deze blog deelde ik hoe dit nieuws ook mijn eigen leven raakte en me richting gaf: ik mocht de klas begeleiden in een stukje rouwverwerking. Maar hoe gaat het nu met hen?
Het ‘gewone’ leven werd langzaam weer opgepakt. Er werd weer gerekend, gelezen en huiswerk gemaakt. De doorstroomtoets werd even uitgesteld, maar moest uiteindelijk toch doorgaan. Tegelijkertijd bleef er ruimte voor het gemis. De herdenkingstafel groeide met de dagen. Kinderen bleven dingen meenemen: bloemen, kaarsjes, een knuffelbizon, tekeningen, kaartjes en foto’s. Het werd een plek vol liefde, een tastbare herinnering aan hun klasgenootje.
Ik mocht weer een les geven over hulp vragen.
Ik legde de kinderen uit dat we in het leven soms net als een roeiboot zijn: om recht te varen heb je twee peddels nodig. Maar als je rouwt of verdriet hebt, lukt het soms maar om één peddel te bewegen. Samen dachten we na over hoe je dan om hulp kunt vragen. Sommigen vonden dat lastig en dat is oké. Juist daarom is het zo belangrijk om al jong te leren dat het niet erg is als het even niet lukt. Dat je mag zeggen: ‘Wil je mij helpen?’ Het was ontroerend om te zien met welke ideeën de kinderen zelf kwamen om elkaar te steunen.
De kinderen vulden een netwerklijstje in. Wie vraag je om hulp bij: als je even wil praten, huilen, lachen, boos wil zijn?
We spraken ook over het afscheid nemen aan het einde van het schooljaar. De gedenkplekken in de klas en in de hal zullen dan een andere vorm krijgen. Want ook al is het een ander afscheid dan we hadden gehoopt, ook hun overleden klasgenootje neemt op haar manier afscheid van de school. Hoe we dat precies gaan vormgeven, komt later. Voor nu is het nog even zoals het is. We sloten af met een verse wafel, want beginnende pubers en eten blijft altijd een goed idee.
Na een aantal weken begonnen we voorzichtig met het kleiner maken van het gedenkplekje in de hal. De eerste schrikreactie van de kinderen was begrijpelijk, maar na uitleg en geruststelling kwam er ook acceptatie: stukje bij beetje afscheid nemen.
Afscheid nemen is niet iets van één moment, maar een proces dat tijd, ruimte en aandacht vraagt. Wat ik heb gezien in deze klas, is dat kinderen daar vaak verrassend open en krachtig mee omgaan, als je hen de juiste begeleiding biedt. Het is belangrijk dat we als volwassenen het gesprek blijven voeren, juist als het moeilijk is. Wil je meer weten over rouwverwerking op school of zoek je handvatten om hiermee om te gaan in jouw klas? Neem gerust contact met me op, ik denk graag met je mee.
